Eigen vermogen en vreemd vermogen
Veel ondernemers beschouwen vreemd vermogen als een duurdere
financieringsvorm dan eigen vermogen. In tegenstelling tot over
geleend geld hoeft over eigen vermogen immers geen rente te worden
betaald. Banken brengen uiteraard kosten in rekening voor de door
hen verrichte diensten, zoals bijvoorbeeld rente over het vreemd
vermogen en afsluitprovisie die betaald wordt bij het aantrekken van
krediet. Echter, de aanwezigheid van vreemd vermogen in de vorm van
rentedragende schulden heeft een positief effect op de waarde van
een bedrijf. Dit heef met name te maken met de omstandigheid dat
betaalde rente over vreemd vermogen in het algemeen een aftrekpost
is en dividendbetalingen aan aandeelhouders niet aftrekbaar zijn
voor de fiscus. Dit hefboomeffect (leverage) is te verduidelijken
met een rekenvoorbeeld:
| A | B | |
| eigen vermogen | 1000 | 500 |
| vreemd vermogen | 0 | 500 |
| bedrijfsresultaat | 200 | 200 |
| rente | 0 | 50 |
| resultaat voor belasting | 200 | 150 |
| belasting 35% | 70 | 52.50 |
| netto winst | 130 | 97,50 |
In situatie A is de onderneming geheel met eigen vermogen
gefinancierd en bedraagt het rendement op eigen vermogen 13%. In
situatie B, waar de onderneming 500 bij de bank leent, bedraagt het
rendement op eigen vermogen 19,5%. Ook is in situatie B de
beschikbare geldstroom voor alle vermogensverschaffers 147,5 en
daarmee groter dan deze geldstroom in situatie A bedraagt (130).
Hierbij kan niet worden gezegd dat het verstandig is om uitsluitend
met vreemd vermogen te werken. Immers als de door de onderneming te
scheppen geldstromen op enig moment onvoldoende zijn om rente en
aflossing te betalen en er is geen buffer in de vorm van eigen
vermogen aanwezig, ontstaan direct financiële en/of
liquiditeitsproblemen.
De samenstelling van de financiering kan dus van invloed zijn op de
waarde van de onderneming. Hierbij zijn de aard van de investeringen
binnen een onderneming en de risico's die deze met zich mee brengen
bepalende factoren. Bij het zoeken naar de meest optimale
financieringsstructuur zal de rendementsverwachting binnen de
onderneming moeten voldoen aan de eisen die de financiers aan de
onderneming stellen. Ondernemers zullen hierbij bij het bepalen van
hun financiële strategie rekening moeten houden.